დამატებულია კალათაში მარაგში არ არი საკმარისი რაოდენობა

სენსორული ანალიზი

სენსორული ანალიზი არის ხარისხის უზრუნველყოფის მექანიზმი, რომელიც სასურსათო ინდუსტრიისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. იგი მოიცავს გაზომვების ფართო სპექტრს და თავისუფლად შეიძლება ითქვას, რომ ბაზრის კვლევის ინტეგრირებული ნაწილია. სენსორული ანალიზი ნივთიერების მახასიათებლების და პროდუქტის ნიშან-თვისებების წინა ხაზზე წამოსაწევად, გასაზომად, გასაანალიზებლად და ასახსნელად გამოყენება. სენსორული ანალიზი მთავარ ინსტრუმენტად ადამიანის გრძნობის ორგანოებს იყენებს. 
სენსორული ანალიზი აფასებს პროდუქტის აღქმად მახასიათებლებს, პროდუქტის მიღებადოებას მომხარებლის მიერ და განსხვავებას პროდუქტებს შორის. მაგალითად, გვაინტერესებს მომხმარებლის დამოკიდებულება ჩვენი პროდუქტისადმი რეცეპტურის ცვლილების შემდეგ, მომწოდებლის ცვლილების შემდეგ, ინგრედიენტის ცვლილების შემდეგ, ტექნოლოგიური ცვლილების შემდეგ და ა.შ, ასეთ შემთხვევაში მივმართავრთ სწორედ სენსორულ ანალიზს. 
გამოყოფენ სურსათის 4 ძირითად სენსორულ მახასიათებელს:
◾️  გარეგნული თვისებები - ფერი, ზომა, ფორმა, გაუმჭვირვალობა და ა.შ;
◾️  სურნელი - რამდენად შეესაბამება პროდუქტის კონცეფციას;
◾️  ტექსტურა - არის თუ არა პროდუქტი უფრო ხრაშუნა, ვიდრე მომხმარებელი ელოდა;
◾️  გემო/არომატი - რამდენად შეესაბამება პროდუქტის კონცეფციას.
არსებობს გემოს 5 შეგრძნება: 
◾️  ტკბილი;
◾️  მლაშე;
◾️  მჟავე;
◾️  მწარე;
◾️  უმამი.
პროდუქტის გემოს შეგრძნებაზე სხვადასხვა ფაქტორები ზემოქმედებენ:
◾️  პროდუქტის ტემპერატურა;
◾️  ასაკი;
◾️  მოწევა - გავლენას ახდენს მწარე გემოს აღქმაზე;
◾️  შიმშილი - ზრდის რეცეპტორების მგრძნობელობას;
◾️  ფიზოლოგიური ფაქტორები - გაციება, დიაბეტი;
◾️  მწარე სურსათის გასინჯვისას, რეცეპტორების რეგენერაციისთვის საჭიროა 10-15 წუთი;
◾️  სენსორული ანალიზის ჩატარების დრო - ოპტიმალური დრო დილის 10-12 საათი.
გემოს შეგრძნებები, როგორც უკვე ვთქვით არის 5, რაც შეეხება სუნის შეგრძნებას, ჩვენს ცხვირს სულ მცირე 1 ტრილიონამდე სუნის განსაზღვრა შეუძლია.
არსებობს 6 მთავარი ყნოსვითი შეგრძნება:
◾️  ყვავილის მსგავსი;
◾️  ცხარე;
◾️  ხილის მსგავსი;
◾️  ფისოვანი; 
◾️  დამპალი;
◾️  დამწვარი.
სენსორული ანალიზის ჩატარებისას მიმართავენ დეგუსტაციის პროცესს, რა დროსაც უშუალოდ მომხმარებლის გარდა, მიმართავენ პროფესიონალ დეგუსტატორებსაც (ბარისტა, შეფი), რომლებსაც გრძნობის ორგანოები მეტად განვითარებული აქვთ და შეუძლიათ განასხვაონ ისეთი ორგანოლეპტიკური თვისებები, რომლებიც სხვების მიერ ვერ აღიქმება.
სენსორული ანალიზის ჩატარებისას მნიშნელოვანია კარგი სენსორული პრაქტიკების ელემენტები, რომლის მიხედვითაც სენსორული ჯგუფი უნდა განიხილებოდეს, როგორც სამეცნიერო ინსტრუმენტი. მნიშვნელოვანია შემფასებლების ტრენინგი და მათი მუდმივი შემოწმება.
ტესტი უნდა ჩატარდეს კონტროლირებად პირობებში, რომლის დასარეგულირებლად არსებობს საერთაშორისო მეთოდები. აღნიშნული მეთოდები ინფორმაციას გვაწვდის შესაბამისი ექსპერიმენტული დიზაინის, ტესტის შემუშავებისა (მეთოდები, კითხვარი) და მონაცემთა ანალიზის შესახებ.
ნიმუშის კოდირებისას უნდა გამოვიყენოთ სამნიშნა რიცხვები, ხოლო ნიმუშების განთავსებისას უნდა გამოვიყენთ შემთხვევითობის პრინციპი. ასევე გასათვალისწინებელია ისიც, რომ ერთ დეგუსტაციაზე მიზანშეწონილია მხოლოდ 6 ნიმუშის დაგემოვნება. 
კარგი სენსორული პრაქტიკის თანახმად არსებობს შემფასებლების 3 ჯგუფი განსხვავებული მიზნების შესაბამისად:
◾️ გულუბრყვილო/გამოუცდელი (მომხმარებელი);
◾️ დატრენინგებული (რეგულარული შეხვედრები, ცოდნის შემოწმება) - შესაძლოა იყვნენ კომპანიის თანამშრომლები ან კონკრეტული პროექტისთვის სპეციალურად დატრენინგებული ადამიანები;
◾️ ექსპერტი - დატრენინგებული შემფასებლის მსგავსად არასდროს აფასებს პროდუქტის მიღებადობას, მათ არასდროს ეკითხებიან რამდენად მოსწონთ პროდუქტი.
ანალიზის ჩატარების დროს დაისმის შემდეგი შინაარსის კითხევბი:
◾️  რამდენად ინტესიურია ნიმუშში მოცემული ნიშან-თვისება (მაგ: ვანილის არომატი);
◾️  არის თუ არა განსხვავება ნიმუშებს შორის;
◾️  რა განაპირობებს განსხვავებას;
◾️  დამახასიათებელი თვისებების ჩამონათვალი და ა.შ.
ანალიზის ჩატარებისას ასევე მნიშვნელოვანია ტესტირების სივრცე. სტანდარტის (ISO 8589) მიხედვით, შემფასებლები განცალკევებულები უნდა იყვნენ, შექმნილი უნდა იყოს სათანადო პირობები (განათება, დაუშვებელია ხმაური, საუბარი და ა.შ), ნიმუშის მომზადება უნდა იყოს მარტივი და მარტივად უნდა მიეწოდებოდეს შემფასებელს.
გამოყენებული სენსორული ანალიზის ტიპი დამოკიდებულია კვლევის მიზნებზე. 
სამკუთხედის ტესტი: მარტივი ტესტი, განსაზღვრავს პროდუქტებს შორის განსხვავებას. მაგ: როდესაც კომპანიებს სურთ დატესტონ განსხვავებული ტექნოლოგიით დამზადებული პროდუქტები, ან შეადარონ დანახარჯშემცირებული პროდუქტი ორიგინალს, რათა დაინახონ რამდენად შესამჩნევია ცვლილება. ტესტის მიზანია შემფასებელმა აარჩიოს ნიმუში, რომელიც შესაძლოა იყოს განსხვავებული. 
ხუთიდან ორი ტესტი: 5 ნიმუშიდან შემდარებელმა უნდა ამოიცნოს ის 2 ნიმუში, რომელიც განსხვავდება დანარჩენი სამისგან. სტატისტიკური თვალსაზრისით ძალიან ეფექტურია იმის გამო, რომ გამოყენებულია 5 ნიმუში და შემდარებელს ნაკლები შანსი აქვს სწორი ნიმუშების შემთხვევით გამოცნობის. აღნიშნული ტესტის გამოყენება რეკომენდირებულია, როდესაც შემფასებელთა რაოდენობა ნაკლებია, თუმცა აღსანიშნავია ისიც, რომ ნიმუშების სიმრავლიდან გამომდინარე ტესტი საკმაოდ ხანგრძლივი და დამღლელია.
წყვილებიდან შერჩევა: შემფასებელს ეძლევა ორი ნიმუში და ის ირჩევს ერთ-ერთ მათგანს, რომელიც მისთვის მისაღებია გამომდინარე ნიმუშის თვისებებიდან.
რაოდენობრივი აღწერითი ანალიზი: ამ ტესტის დროს საჭიროა ტრენინგავლილი შემფასებელი, რადგან ხდება პროდუქტის დახასიათება და თითეული მახასიათებლის შედარება. 



 
#HACCP #ISO22000 #სტანდარტი #სურსათისხარისხი #სურსათისუვნებლობისსტანდარტი #სურსათისუვნებლობისსისტემა
logo
ხარისხის საკონსულტაციო ცენტრი

გჭირდებათ სისტემის დანერგვა ან სერტიფიცირება?

დაგეხმარებით, რომ თქვენი კომპანია შეესაბამებოდეს საერთაშორისო სტანდარტებსა და კანონმდებლობის მოთხოვნებს — დანერგვიდან აუდიტამდე.

ხარისხის საკონსულტაციო ცენტრთან თანამშრომლობისას HACCP  სისტემის დანერგვა მოიცავს შემდეგი სამუშაოების ეტაპობრივ განხორცილებას: HACCP სისტემის მოთხოვნების მიხედვით საწარმოს ინფრასტრუქტურის, წარმოების  მეთოდების, მიღებ...

გაიგე მეტი

თუ თქვენ სასურსათო სექტორში ხართ ჩართული და დაინტერესდით რუტინული და მაღალბიუჯეტური საკითხების გამარტივებითა და გაიაფებით, მაშინ  ჩვენი მომსახურება "HACCP  სისტემის საკონსულტაცია არსებული პრაქტიკის გაუმჯობესებისთვის" თქვ...

გაიგე მეტი

ისო 9001  - "ხარისხის მენეჯმენტის სისტემა - სტანდარტი ნებისმიერი ტიპის ორგანიზაციისთვის, როგორც მწარმოებელი, დისტრიბუტორი, ასევე სერვისის მიმწოდებელი". ისო 9001 სტანდარტი შეიქმნა სტანდარტიზაციის საერთაშორისო ორგანიზაციი...

გაიგე მეტი

ISO 22000 - სურსათის უვნებლობის მენეჯმენტის სისტემა - სტანდარტი ნებისმიერი ტიპის ორგანიზაციისთვის, როგორც სურსათის მწარმოებელი, დისტრიბუტორი, ასევე სერვისის მიმწოდებელი". ISO 22000 - სტანდარტი შეიქმნა სტანდარტიზაციის სა...

გაიგე მეტი

ISO 14001:2015 არის საერთაშორისო სტანდარტი, რომელიც განსაზღვრავს გარემოს დაცვის მენეჯმენტის სისტემის (EMS) მოთხოვნებს. მისი დანერგვა ორგანიზაციებს ეხმარება გარემოზე ზემოქმედების მართვაში, საკანონმდებლო მოთხოვნებთან შესაბ...

გაიგე მეტი

ISO/IEC 27001:2022 არის საერთაშორისო სტანდარტი, რომელიც განსაზღვრავს ინფორმაციული უსაფრთხოების მენეჯმენტის სისტემის (ISMS) მოთხოვნებს. მისი მიზანია ორგანიზაციებს დაეხმაროს ინფორმაციული აქტივების დაცვაში, რისკების მართვაშ...

გაიგე მეტი

ISO 45001 არის საერთაშორისო სტანდარტი, რომელიც განსაზღვრავს შრომის ჯანმრთელობისა და უსაფრთხოების (OH&S) მენეჯმენტის სისტემის მოთხოვნებს. მისი მიზანია სამუშაო ადგილზე ტრავმებისა და დაავადებების პრევენცია, უსაფრთხო და ჯანმ...

გაიგე მეტი

ისო 50001 საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ შემუშავებული სტანდარტია, რომელიც აყალიბებს მოთხოვნებს და რეკომენდაციებს ენერგო მენეჯმენტის სისტემის მიმართ (EnMS).  სტანდარტიზაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის ვარაუდით  ისო 5000...

გაიგე მეტი

ხარისხის საკონსულტაციო ცენტრი გთავაზობთ შრომის უსაფრთხოების საკონსულტაციო და ტრენინგ მომსახურებებს, მათ შორის შრომის უსაფრთხოების პროგრამული უზრუნველყოფის AIHSE დანერგვას, საერთაშორისო და ადგილობრივ ტრენინგებს, აუდიტს, გ...

გაიგე მეტი